ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
290
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
سال 268 ه . به كار رفته بود . در سال 310 ه . مادر مقتدر عباسى غلام خود لؤلؤ را فرمان داد كه ستون مقابل درب كعبه را از پايين تا بالا توسط پوششى از طلا زيور نمايد ، قسمتهايى از اين ستون پيشتر با طلا و قسمتهايى ديگر با آب طلا زينت داده شده بود . در سال 549 ه . مبلغ پنج هزار دينار از سوى وزير جواد به مكه ارسال گرديد كه به وسيلهء آن قسمتهايى از كعبه و اركان آن با ورقههايى از طلا و نقره پوشانيده شد . همچنين درب كعبه از سوى ملك مظفر امير يمن و نوهء او ملك مجاهد و ملك ناصر قلاوون والى مصر و نوهء او ملك اشرف شعبان در سال 766 ه . و تعداد زيادى ديگر از اميران و حكام زينت داده شد . آويزها و جواهرات اهدايى به كعبه ساسان بن بابك از پادشاهان ايران دو آهوى طلايى و مقدارى جواهرآلات و تعدادى شمشير و طلاى بسيارى به كعبه اهدا نمود كه آنها را در چاه زمزم پنهان كرده بودند . گفتهاند : كلاب بن مرّه ، اوّل شخصى بود كه در كعبه شمشيرهايى با پوشش طلا و نقره به عنوان ذخيره و پشتوانه قرار داد . هنگامى كه در دوران عمر بن خطاب مدائن فتح گرديد ، دو هلال زرين براى او ارسال شد كه آنها را به كعبه آويزان نمود و عبد الملك بن مروان نيز ده خورشيد و دو كاسهء بلورين به كعبه هديه نمود . فرزندش وليد نيز دو كاسه بزرگ به مكه فرستاد . وليد بن يزيد هم دو تخت كه بر روى هر كدام دو هلال نصب گرديده بود ، به كعبه هديه كرد . ابو العباس همچنين سفّاح پوششى سبزرنگ به مكه فرستاد و برادرش منصور ، كوزه بلورينى كه معروف به كوزهء فرعونى بود به كعبه هديه نمود . مأمون عباسى هم ياقوت گرانبهايى را براى كعبه ارسال كرد و جعفر متوكل ، خورشيدى كه از طلا ساخته شده و درهاى گرانبهايى به همراه ياقوتى پرارزش و زبرجد كه در زمينهء آن قرار گرفته بود و زنجيرى بر آن بود ، به كعبه هديه نمود كه همه ساله در جلوى كعبه آويزان مىگرديد .